خواب سالم تجربه لذیذی است که همه ما آن را تجربه کرده ایم اما افرادی هستند که بدخوابی یا بی خوابی را تجربه کرده اند و با گذراندن خوابی غیرمفید رسیدگی به امور روزمرشان کار سخت و کسل کننده ای شده است. وبا احساس بی حوصلگی و خستگی باعث پایین آمدن بهره وریخود  در تمامی کارها می شوند  و تا رسیدن به خواب کافی عمیق بعدی این حس آزار دهنده وجود خواهد داشت. در ادامه به ۱۰ نکته مهم در رابطه با اهمیت خواب خواهیم پرداخت.

چرا خواب اهمیت دارد ؟


اهمیت خواب در هر موجود زنده ای برکسی پوشیده نیست و با توجه به اهمیت مهم خواب در حیات هر موجودی، کم خوابی و بی خوابی باعث به وجود آمدن صدمات جبران ناپذیری در افراد می شود از جمله ی این صدمات  کاهش ایمنی بدن، تمرکز و بهره وری در فعالیت های روزانه می باشد.

از دیدگاه پزشکی خواب شبانه کافی بر روی متابولیسم بدن تاثیر بسزایی می گذارد. این تغییرات متابولیسمی، فقط در هنگام خواب شبانه رخ می دهد و در صورت اینکه خواب روز را جایگزین خواب شبانه کنیم جبران کننده این روند متابولیسمی نمی باشد. تغییرات و دگرگونی در متابولیسم بدن سبب می‌ شود مقدار هورمون های تنظیم کننده اشتها مختل شود و مشکلاتی مانند پرخوری و افزایش وزن را به همراه داشته باشد.

در رابطه با مدت زمان خوابیدن، شایعات زیادی وجود دارد، در عین حال پژوهش های علمی بسیاری هم در رابطه با خوابیدن انجام شده است. در این گزارش می‌خواهیم ببینیم خواب بر زندگی و سلامت و روحیه و حتی طول عمر چه تاثیری می تواند داشته باشد.

بی خوابی مجله خواب داتیس

 

۱- افسانه ۸ ساعت خواب کافی

 


واقعا تا به حال به این فکر کرده اید که چرا باید ۸ ساعت بخوانیم ؟  یا  افسانه ۸ ساعت خواب کافی ازکجا آمده است ؟

تحقیقات نشان می دهد افرادی که بیش از حد می خوابند یا خیلی کم به خواب می روند در مقایسه با افراد معمولی که ۸ ساعت میخ

 

وابند بیشتر در معرض مبتلا شدن به بیماری ها هستند و همچنین از عمر کمتری برخوردارند. هر چند نمیتوان گفت کم خوابیدن دلیل اصلی این شایعه است زیرا عواملی چون سبک زندگی نیز از دلایل اصلی محسوب می شود و خوابیدن صرفا یکی از علائم آن است.

در واقع کم‌خواب به افرادی اطلاق می‌شود که در طی شب‌ کمتر از ۶ ساعت بخوابند و همچنین پرخواب به افرادی می گویند که بیش از ۹ یا ۱۰ ساعت خود را در خواب سپری کنند.

شاید در جدول آماری زیر بتوانیم بهتر این موضوع را درک کنیم که چرا باید ۸ ساعت بخوابیم؟ طبق برداشتی که من از آمار زیر داشته ام به این نتیجه رسیدم که اگر ما ۸ ساعت مفید بخوابیم استاندارد زمانی خواب را رعایت کرده ایم و هر چه از این مقدار دور شویم به ضرر ماستو در بلند مدت و کوتاه مدت عوارض خود را نشان خواهد داد.

ارتباط مدت خواب یک فرد با احتمال بی نظمی و آشفتگی

 

مجله-خواب-داتیس ارتباط خواب با اختلال آشفتگی

 

البته این نمودار برای افراد بزرگسال است. کودکان قبل از رسیدن به سن بلوغ بهتر است بیشتر از این مقدار بخوابند تقریبا تا ۱۱ ساعت. نوزادها هم می‌توانند تا ۱۸ ساعت در طول شبانه‌روز بخوابند.

یکی از اساتید تجربی مغز در دانشگاه دوبلین می‌گوید به سادگی نمی توان اظهار کرد که یک خواب بد از علائم وجود مشکل در سلامتی است یا دلیل آن، اما شکی وجود ندارد که هر کدام به دیگری دامن می‌زند. به طور مثال افرادی که ورزیده نیستند فعالیت فیزیکی کمتری دارند ، و وقتی کمتر فعالیت داشته باشند بدتر می‌خوابند،‌ و به دلیل خواب بد، خسته‌اند و احتمالا کمتر میل به فعالیت دارند، و الی آخر.

نکته خیلی مهم دیگری که باید به آن توجه کنید این است که به نظر می‌رسد کسانی که کمتر می‌خوابند هورمون گرلین بیشتر، و هورمون لپتین کمتری تولید می‌کنند. گرلین هورمون با احساس گرسنگی ارتباط دارد است و لپتین هورمون مرتبط با احساس سیری. این دگرگونی در هورمون باعث افزایش وزن در فرد می شود. بعضی مطالعات کم‌خوابی را به عملکرد مغز و در درازمدت، حتی به فراموشی مرتبط می سازند.

به گفته ی پروفسور اومارا در طول روز ضایعاتی در مغز تشکیل داده می شود که در زمان خواب از بدن خارج می شود.و در صورت عدم درست خوابیدن، مغزمان در حالتیقرار می گیرد که انگار دچار ضربه‌ای خفیف شده است.

واقعیت این است که پیامدهای پرخوابی به اندازه کم‌خوابی واضح نیست. اما همین این‌ قدر می‌دانیم که برای سلامتی خوب نیست. از جمله در افراد مسن که ممکن است خطر ابتلای به زوال عقل را بیشتر کند.

 

تاثیر بی خواب روی بدن

۲- خواب کامل

 

 

خواب انسان مراحل گوناگونی دارد. هر مرحله خواب بین ۶۰ تا ۱۰۰ دقیقه زمان می برد. در هر مرحله فرآیندی متفاوت در مغز و در بدن ما شکل میگیرد.

مرحله اول خواب حالتی است چرت‌آلود و آرام، بین خواب و بیداری. در این مرحله نفس آهسته می‌شود، ماهیچه ها شل می‌شوند و ضربان قلب آرام تر می‌شود.

مرحله دوم، خواب مقداری عمیق‌تر است -شاید  احساس کنید هنوز بیدارید، اما بدون شک خوابید و نمی‌دانید.

مرحله سوم، خواب عمیق است. وقتی خواب انسان وارد این مرحله شد، بیدار شدن سخت می شود، چون فعالیت بدن بسیار کاهش می یابد. در مرحله دوم و سوم معمولا خواب نمی‌بینیم.

بعد از مرحله سه، دوباره به مدت کوتاهی  به مرحله دو برمی‌گردیم و سپس وارد مرحله رؤیا یا خواب دیدن می‌شویم. به این مرحله آر.ای.ام (REM) نیز می‌گویند، که حروف اول عبارت “حرکت سریع چشم” است. در این مرحله است که خواب می‌بینیم.

اگر خواب شما سالم و کامل باشد، همه این مراحل به ترتیب رخ خواهند داد.

چرخه خواب شبانه

 

۳- شب کاری چه مشکلاتی به وجود می آورد


تحقیقات مختلف نشان می‌دهد که مشاغل شیفتی می‌توانند مشکل‌زا باشند. کسانی که به دلیل شب‌کاری کم می‌خوابند و یا در اوقات نامناسب مثل روز می‌خوابند، بیشتر در معرض خطر دیابت و چاقی هستند. با توجه به یک مطالعه رسمی در بریتانیا، افرادی که شیفتی کار می‌کنند معمولا از وضع جسمی‌شان ناراضی‌ترند، و احتمال داشتن “بیماری درازمدت محدودکننده” در آنها  بیشتر است.
گزارش مرکز آمار بریتانیا نشان می‌دهد مرخصی استعلاجی بین کسانی که شیفتی کار می‌کنند به مراتب بیش از بقیه است و این فاصله برای کسانی که کارشان دارای تحرک زیادی نیست، بیشتر است و می توان به این نتیجه رسید که کم‌خوابی در افراد کم تحرک بیشتر از افرادی است که دارای کارهای فیزیکی سخت هستند.

۴- کاهش / افزایش کم خوابی در دنیا


در صورتی که  رسانه‌ها را  پیگیری  کنید یا  قضاوت‌ تان بر اساس اطرافیان‌تان باشد، احتمالا شما هم فکر می کنید خیلی‌ها بد می‌خوابند. ولی  تحقیق مفصلی که در ۱۵ کشور انجام شده نشان می‌دهد واقعیت کمی متفاوت تر از این است – به این صورت که در ۶ کشور خواب کمتر شده، در ۷ کشور خواب بیشتر شده و در دو کشور نتایج الگوی مشخصی نبوده.

شواهد بسیاری در دست است که خواب انسان‌ها در نسل‌های اخیر تغییر چندانی نکرده. اما نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد اگر از خود آدم‌ها بپرسید فکر می‌کنند چقدر کمبود خواب دارند، تصویری متفاوت به دست می‌آورید.

پس چرا دوروبرمان این همه آدم خسته می‌بینیم؟ ممکن است این مشکل در بعضی گروه‌ها جدی‌تر و متمرکز باشد، در نتیجه مشاهده آن در سطح گسترده‌تر و برای همه جامعه سخت‌تر باشد.

مطالعه‌ای که اخیرا روی ۲هزار  بزرگسال در بریتانیا انجام شد، نشان می‌دهد مشکلات خواب با سن و جنسیت تغییر می‌کند. مثلا، زنان تقریبا در هر رده سنی که باشند سخت‌تر از مردان می‌توانند آن‌قدر که لازم است بخوابند.

در سنین نوجوانی خواب زنان و مردان تقریبا یکی است. اما در سال‌های بعد که خانواده و فرزند به معادله افزوده می‌شوند، زنان به مراتب بیش از مردان احساس کمبود خواب دارند. در میان‌سالی این اختلاف دوباره کم می‌شود.

آیا کار در ساعات غیر معمول (شب، عصر یا صبح زود) شما را بیمار می‌کند؟


مضررات شب کاری و نخوابیدن

درصد تعداد ساعات کاری از دست رفته از کل ساعات کاری در یک سال

 

گزارش مرکز آمار بریتانیا نشان می‌دهد مرخصی استعلاجی بین کسانی که شیفتی کار می‌کنند به مراتب بیش از بقیه است.

این فاصله برای کسانی که کارشان غیرفیزیکی است، بیشتر است. یعنی به نظر می‌رسد کم‌خوابی روی افرادی که کارشان تحرک ندارد بیشتر اثر می‌گذارد.